Σάββατο 4 Φεβρουαρίου 2012

Κρίση του καπιταλισμού - χωρίς επιστροφή;


 


Αν ο καπιταλισμός δεν μπορεί να γίνει πλέον ούτε μετρίως υποφερτός, όπως οι εγκυρότεροι απολογητές του παραδέχονται, δεν είναι καιρός να κάνουμε τον αντικαπιταλισμό κύριο στοιχείο της άμεσης παρέμβασής μας;
 
Του Χρήστου Λάσκου

Τις τελευταίες μέρες, και με αφορμή τη συνάντηση των πλουσίων, των πλανητικών εξουσιαστών, και ενίων άλλων εξαιρετικά επιδραστικών ντενεκέδων, στο Νταβός, επέστρεψε ως θέμα η ίδια η μακροβιότητα-βιωσιμότητα του καπιταλισμού. Από τα ελβετικά τραπέζια συζητήσεων εκπέμφθηκε μήνυμα ανησυχίας: αν η κατάσταση συνεχιστεί στην ίδια τροχιά για δύο-τρία ακόμη χρόνια, λέχθηκε, το σύστημα κινδυνεύει να καταστραφεί ολοσχερώς. Στην πραγματικότητα, μάλιστα, οι προβλέψεις αυτές είναι περισσότερο απειλητικές από εκείνες δεδηλωμένων αντικαπιταλιστών, όπως ο Βαλερστάιν, που ήδη δέκα χρόνια πριν από την κρίση του 2008 προφήτευε την έκλειψη του καπιταλιστικού συστήματος, αλλά σε μια χρονική προοπτική διπλάσια από αυτήν των νταβοσιανών.

Είναι βάσιμες, όμως, αυτές οι ανησυχίες;  Ή πρόκειται για μεγαλοκαπιταλιστικές υστερίες, που διανθίζουν με new age ή άλλα αποκαλυψιακά «οράματα» βαρετές συνάξεις στα τέσσερις χιλιάδες μέτρα υψόμετρο;  Τελικά, κινδυνεύει το σύστημα  με κατάρρευση, όπως πολλοί πλέον ισχυρίζονται;

Νομίζω πως μπορούμε να σκεφτούμε γόνιμα αν μετατοπίσουμε λίγο τη συζήτηση. Είναι παραπάνω από εμφανές πως τα τέσσερα τελευταία χρόνια όλα όσα έχουν επιχειρηθεί ως υπέρβαση της καπιταλιστικής κρίσης δεν φαίνεται να δίνουν λύση. Καμιά συνεκτική στρατηγική δεν έχει παρουσιαστεί από τη μεριά των κυρίαρχων. Το μόνο που φαίνεται να τους ενοποιεί ενεργητικά είναι μια απόφαση να επιτεθούν στις κατώτερες κοινωνικές τάξεις, επιχειρώντας να μεταφέρουν τα βάρη της κρίσης αποκλειστικά πάνω τους. Στην πραγματικότητα, η συνολική αστική στρατηγική σε παγκόσμιο επίπεδο συνίσταται στο –φανατικά υλοποιούμενο– «φάτε τους και θα δούμε». Η ακραία αύξηση του ποσοστού εκμετάλλευσης, μόνιμη και διαχρονική επιδίωξη του κεφαλαίου σε κάθε μια από τις ιστορικές κρίσεις του συστήματος τους δύο τελευταίους αιώνες, επιτρέπει την ανάσχεση της πτωτικής κερδοφορίας στις συνθήκες της υπερσυσσώρευσης, δεν επιλύει, ωστόσο, το πρόβλημα. Ως δεδομένη συνθήκη, μάλιστα, υποδεικνύει πόσο μακριά από μια ρεαλιστική απεικόνιση της κατάστασης που επικρατεί στον κόσμο σήμερα είναι οι νεοκεϋνσιανές «προτάσεις διεξόδου», που φαντασιώνονται πως το ίδιο το συμφέρον του συστήματος θα μπορούσε να επιβάλει μια μεγάλη στροφή στην οικονομία προς όφελος του … 99%. Απλώς, δεν ισχύει – όπως δεν ίσχυσε και ποτέ άλλοτε.

Η επιστροφή στη μεταπολεμική –«κεϋνσιανή»– συνθήκη για το σύστημα είναι απαγορευμένη επιλογή. Και τότε, άλλωστε, η σοσιαλδημοκρατική συναίνεση υπήρξε περισσότερο αποτέλεσμα των ταξικών αγώνων σε διεθνές και εθνικό επίπεδο, παρά «επιλογή» του συστήματος: η κρίση του ‘30 είχε «επιλυθεί» με την ολοκληρωτική ισοπέδωση του κόσμου στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.  Η συναίνεση της «χρυσής εποχής», για να το πω αλλιώς, ήταν η τελική απάντηση στην απειλή του ’17 και στους όρους που αυτό δημιούργησε για τον καπιταλιστικό κόσμο. Δεν επρόκειτο περί «επιλογής».

Έστω και έτσι, όμως, γιατί δεν θα μπορούσε να υπάρξει μια παρόμοια ρύθμιση σήμερα, όχι από επιλογή, αλλά «αναγκαστικά»; Αυτό είναι που θέτουν στην πραγματικότητα οι νεοκεϋνσιανοί, όταν επικαλούνται το ίδιο το συμφέρον του συστήματος.

Νομίζω πως την καλύτερη απάντηση σε αυτό την έδωσε στις αρχές του Δεκεμβρίου, σε άρθρο του στους Financial Times (στο πλαίσιο ενός αφιερώματος με θέμα “Capitalism in Crisis”) ο Lawrence Summers. Ο Summers δεν είναι τυχαίος: ο υπ’ αριθμόν ένα άνθρωπος του Κλίντον αποτελεί εισηγητή και «πυλώνα» της περίφημης «Συναίνεσης της Ουάσιγκτον», της καπιταλιστικής στρατηγικής, δηλαδή, που διαμόρφωσε περισσότερο από οτιδήποτε άλλο την κατάσταση  του κόσμου στα 20 τελευταία χρόνια. Ο Summers, λοιπόν, ισχυρίζεται πως για τις «αρρυθμίες» που παρατηρούνται μετά το 2008, όπως π.χ. η μεγάλη ανεργία, δεν ευθύνεται ο καπιταλισμός, αλλά η … τεχνολογία με την ευρύτερη έννοια. Ας δούμε την αφήγησή του, όπως τη συνοψίζει ο  Michael Roberts [1]: «Έτσι, η γεωργία έδωσε τη θέση της στη βιομηχανία στον 19ο αιώνα και, εξαιτίας αυτού, άνθρωποι έχασαν τη βιωτή τους και η ανισότητα αυξήθηκε. Κατόπιν, στον 20ο αιώνα, η βιομηχανία έδωσε τη θέση της στις υπηρεσίες και το ίδιο πράγμα συνέβη ξανά. Τώρα, στον 21ο αιώνα, όλες οι δουλειές και τα εισοδήματα εντοπίζονται σε τομείς που αυξάνουν την ποιότητα του ανθρώπινου κεφαλαίου, όπως η υγεία, η εκπαίδευση και η κατοικία, και όχι σε αγαθά ή άλλες χαμηλής αξίας υπηρεσίες. Το πρόβλημα είναι …πως αυτές οι δραστηριότητες ανήκουν κυρίως στο δημόσιο τομέα και δεν υπόκεινται στο κίνητρο του κέρδους».

Ο Summers μας λέει, συνεπώς, πως η κερδοφορία δεν είναι πλέον αρκετή στον υφιστάμενο ιδιωτικό τομέα και, επομένως, για να σώσουμε τον καπιταλισμό, άρα και την …ευημερία μας,  πρέπει να καταστρέψουμε κι άλλες δημόσιες υπηρεσίες, περνώντας το προϊόν τους στη σφαίρα του εμπορεύματος. Άρα, η λύση στα τωρινά μας προβλήματα είναι ακόμη περισσότερος καπιταλισμός.

Η ανάλυση είναι εξαιρετικά αποκαλυπτική. Ένας γκουρού του καπιταλισμού εξηγεί πως η κατάσταση είναι απολύτως χωρίς επιστροφή. Το κεφάλαιο όχι μόνο δεν είναι διατεθειμένο να εγκαταλείψει σφαίρες δραστηριότητας, προστατευμένες μέχρι πρότινος προς όφελος όλου του πληθυσμού, αλλά είναι υποχρεωμένο, επί ποινή εξαφάνισης, να αποικιοποιήσει το σύμπαν ολόκληρο, αν είναι δυνατόν. Όσοι, λοιπόν, πιστεύουν πως μια ορισμένη αποεμπορευματοποίηση, μαζί με μια κάποια επιστροφή του κράτους στην οικονομία, είναι συμβατές με τις τωρινές απαιτήσεις της καπιταλιστικής συσσώρευσης, πλανώνται πλάνην οικτράν. 

Αυτός λοιπόν είναι ένας επιπλέον λόγος να προβάλλουμε εντονότερα την επικαιρότητα του σοσιαλισμού. Αν ο καπιταλισμός δεν μπορεί να γίνει πλέον ούτε μετρίως υποφερτός, όπως οι εγκυρότεροι απολογητές του παραδέχονται, δεν είναι καιρός να κάνουμε τον αντικαπιταλισμό κύριο στοιχείο της άμεσης παρέμβασής μας; 

Θέσεις για το σύγχρονο «κράτος έκτακτης ανάγκης»



 

Η συλλογιστική σύμφωνα με την οποία η «τρόικα» και τα συμφέροντα των τραπεζών θα έπρεπε να καθορίζουν την πολιτική γραμμή όλων των κομμάτων, είναι μια γραμμή πολιτικά ολοκληρωτική και θυμίζει έντονα την γραμμή του εκφασισμού στην Γερμανία του τέλους του ’20 και των αρχών του ’30
 
Του Δημήτρη Μπελαντή

* Το σύγχρονο «Κράτος Έκτακτης Ανάγκης» αποτελεί μια οξυμένη μορφή της μεταδημοκρατικής-νεοφιλελεύθερης μορφής κράτους (Κόλιν Κράουτς, 2006)  ως ειδικότερης εκδήλωσης του μονοπωλιακού αστικού κράτους. Ήδη στην μεταδημοκρατική μορφή κράτους (από το 1980 μέχρι και σήμερα), παύουν να διακρίνονται τα προγράμματα των αστικών κομμάτων εξουσίας ως καθαρές εναλλακτικές των μορφών ενσωμάτωσης των λαϊκών και μικροαστικών στρωμάτων στον αστικό συνασπισμό εξουσίας - με την έννοια ενός πιο νεοφιλελεύθερου πόλου από τη μια, και ενός πιο φιλοκοινωνικού-σοσιαλδημοκρατικού πόλου από την άλλη. Πρόκειται  πλέον για μια μεταηγεμονική μορφή. Στην μεταδημοκρατική μορφή κράτους παύει, επίσης, να λειτουργεί η ηγεμονία μέσα από την παραχώρηση «δικαιωμάτων» και ικανοποίηση άμεσων συμφερόντων των λαϊκών τάξεων. Η μεταδημοκρατική μορφή αρχίζει στις αρχές της δεκαετίας 1980 (στην Ελλάδα μετά το 1989). Παύουν, λοιπόν, να υφίστανται κλασικές προγραμματικές διαφορές των κομμάτων εξουσίας, σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε στην κλασική κεϋνσιανή-φορντιστική περίοδο.

* Παρ’όλα αυτά, στην μεταδημοκρατική περίοδο, και ως την όξυνση της καπιταλιστικής κρίσης (2008), λειτουργούν ακόμη δευτερεύουσες διαφορές διαχείρισης της συναίνεσης, με την έννοια των επιμέρους παραχωρήσεων σε τμήματα των λαϊκών τάξεων και της επιβράδυνσης, σε ορισμένες φάσεις, της αναδιάρθρωσης των καπιταλιστικών σχέσεων (νεοφιλελεύθερος κορπορατισμός).

* Ήδη στην μεταδημοκρατική περίοδο, το κράτος από κράτος–διαιτητής συμφερόντων μετατρέπεται σε κράτος–επιτελείο της αναδιάρθρωσης και οργανωτή της επίθεσης στα λαικά και εργατικά κοινωνικά συμφέροντα με απαρχή τον θατσερισμό και ρηγκανισμό. Γίνεται το «ευέλικτο» κράτος που αποχωρίζεται από τον προνοιακό και επιχειρηματικό χαρακτήρα του και αποδίδει στους ιδιώτες τον δημόσιο οικονομικό τομέα του σταδιακά. Επίσης, αρχίοζει να καταργεί συστηματικά τις μορφές κοινωνικής προστασίας. 

* Με την επιβολή του Κράτους Έκτακτης Ανάγκης (στην Ελλάδα από το 2010 και εξής)  έχουμε μια αντιστροφή κατεύθυνσης των αυταρχικών μεθόδων που είχαν χρησιμοποιηθεί για την επιβολή του φορντιστικού παραδείγματος. Τώρα, αντίστοιχες  αυταρχικές μέθοδοι χρησιμοποιούνται σε εθνικό αλλά και περιφερειακό επίπεδο (Ε.Ε.) για την πλήρη νεοφιλελεύθερη θεσμοποίηση του κράτους. Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο αντί-New Deal σε χαγιεκιανή κατεύθυνση, για έναν ολοκληρωμένο χαγιεκιανό κρατισμό. To οικονομικό κράτος έκτακτης ανάγκης του Ρούζβελτ (πρβλ. και Clinton Rossiter, 1947) βρίσκει το αντίστοιχο/αντίθετό του στο οικονομικό κράτος έκτακτης ανάγκης του Χάγιεκ. Όλη η ευθύνη για την επιβίωση μετακυλίεται από το κράτος και το κεφάλαιο στον μισθωτό εργαζόμενο.

* Ενώ στην πρώιμη μεταδημοκρατική περίοδο, παρά τις διαδοχικές καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις-απαντήσεις στην κρίση του 1973, ο συνταγματικός κανόνας διατηρούσε μια ορισμένη ρυθμισιμότητα των κοινωνικών σχέσεων και, άρα, διασώζονται ορισμένες σταθερές της φορντιστικής περιόδου, τώρα ο κανόνας της έκτακτης ανάγκης απονομιμοποιεί πλήρως την νομική ρύθμιση του κοινωνικού κράτους (legalization of the delegalisation). Κανόνας γίνεται η εξαίρεση της οικονομικής και κοινωνικής ρύθμισης. Έχουμε μια ανατροπή των παλαιών αναβλητικών συνταγματικών συμβιβασμών, χάριν των οποίων θεσπίστηκαν οι μορφές του συνδικαλισμού, της εργατικής διεκδίκησης και των κοινωνικών-εργασιακών συμφερόντων. Αυτοί οι συμβιβασμοί θα ίσχυαν όσο δεν άλλαζε ριζικά ο ταξικός συσχετισμός δύναμης. Στην ουσία αλλάζει ο «κυρίαρχος» (Καρλ Σμιτ, 1928). Ο «κυρίαρχος» δεν είναι πλέον η συνισταμένη των ταξικών βουλήσεων, έστω με υπεροχή του κεφαλαίου, αλλά η καθαρή ταξική βούληση του μονοπωλιακού κεφαλαίου. Με αυτήν την έννοια έχουμε μια καταστρατήγηση της συνταγματικής μορφής – εκείνες οι ρυθμίσεις/«δικαιώματα» που αφορούν την ελεύθερη επιχείρηση αποκτούν «απόλυτη» προστασία, ενώ αυτές που αφορούν την κοινωνική προστασία παύουν να έχουν ρυθμιστική δύναμη λόγω της «έκτακτης ανάγκης» της δημοσιονομικής κρίσης. Παρατηρείται λοιπόν ένας δυισμός της  συνταγματικής μορφής, ο οποίος συνιστά μια καλυμμένη μορφή του άρθρου 48 («κατάσταση πολιορκίας). Στην ουσία οι διατάξεις που αφορούν την συνδικαλιστική και κοινωνική προστασία αναστέλλονται, ωσότου γυρίσουμε σε κάποια «οικονομική ομαλότητα» και για αόριστο στην πραγματικότητα χρόνο.

* Το οικονομικό «κράτος έκτακτης ανάγκης» επιφέρει ριζικές ανακατατάξεις στη λειτουργία των κομμάτων. Τα αστικά κόμματα εξουσίας παύουν να λειτουργούν σε πολύ μεγάλο βαθμό  ως φορείς  μεταβίβασης αιτημάτων των κάτω προς τους πάνω. Παύουν να έχουν οποιαδήποτε αυτονομία από τον κρατικό εκτελεστικό μηχανισμό, εθνικό ή και διεθνή/ περιφερειακό («το υπερκράτος της ΕΕ»). Ο εκτελεστικός μηχανισμός παύει να είναι «κομματοκρατούμενος», ενώ αντίστοιχα τα αστικά κόμματα εξουσίας κρατικοποιούνται πλήρως. Βεβαίως, πάντοτε ο αστικός κρατικός μηχανισμός ως σύνολο  ήταν αυτός που χάραζε την ηγεμονική γραμμή – υπάρχει όμως τώρα μια βασική διαφορά: αφαιρούνται από τα κόμματα τα μέσα οργάνωσης της κοινωνικής ενσωμάτωσης  και διαμεσολάβησης στην κεντρική ηγεμονική γραμμή. Αυτό επιφέρει μια οξύτατη κρίση των αστικών κομμάτων εξουσίας και δημιουργεί την ανάγκη μιας κομματικής περιφέρειας που θα διατηρεί μια ορισμένη σχέση ακόμη με μη αστικά κοινωνικά συμφέροντα (π.χ. «Δημοκρατική Αριστερά» στην Ελλάδα).  Επίσης, άλλο ένα σύμπτωμα της οξύτατης κομματικής κρίσης είναι η απόλυτη εξάρτηση των κομμάτων εξουσίας από την εσωτερική και διεθνή (ιμπεριαλιστική)  εκτελεστική εξουσία. Κλασικό παράδειγμα είναι  η εξαναγκαστική τους συμμετοχή σε ένα συγκυβερνητικό μπλοκ όπως στην Ελλάδα με την κυβέρνηση Παπαδήμου. Αυτός που αποφασίζει την συγκυβέρνηση είναι το εγχώριο και ιδίως το διεθνές χρηματιστικό κεφάλαιο και οι μηχανισμοί του εκτελεστικού στην Ελλάδα και στην Ευρωπαική  Ένωση. Μηχανισμοί του εκτελεστικού, οι οποίοι δεν διαθέτουν πια καμία δημοκρατική νομιμοποίηση.

* Ένα ακόμη σημαντικό σύμπτωμα του Κράτους Έκτακτης Ανάγκης είναι η σημαντική υποβάθμιση της όποιας  σχετικής αυτονομίας  του καπιταλιστικού κράτους έναντι  των κυρίαρχων τραπεζικών και χρηματιστικών συμφερόντων, αλλά και του κεφαλαίου συνολικά. Όπως και σε παλαιότερες κοινωνικές και πολιτικές συγκυρίες κρίσης (π.χ. στην Βαϊμάρη του 1920-1930) η ένταση της ταξικής σύγκρουσης και η μείωση των εναλλακτικών προτάσεων εξουσίας (αποβολή κάθε φιλολαικής αντιπρότασης)  συσπειρώνει τις μερίδες του κεφαλαίου στην πιο σκληρή επιθετική γραμμή και μειώνει την δυνατότητα του κράτους ως επιδιαιτητικού/κορπορατιστικού  μηχανισμού. Το «όλοι γύρω από μια γραμμή» δηλώνει  την  όλο και μεγαλύτερη ομογενοποίηση των αστικών συμφερόντων γύρω από τα επίδικα ζητήματα του κοινωνικού μετώπου  και την πλήρη ταύτιση του κρατικού μηχανισμού με αυτά, ακόμη και στην πιο βραχυπρόθεσμη και κοντόφθαλμη μορφή τους. Με αυτήν την έννοια, η σχετική αυτονομία του καπιταλιστικού κράτους έναντι των καπιταλιστών  συστέλλεται, και ακόμη περισσότερο μειώνεται η σχετική αυτονομία των Ιδεολογικών Μηχανισμών του Κράτους έναντι του καταναγκαστικού διοικητικού μηχανισμού, που έχει την μπαγκέτα του κράτους-σε-κρίση. 

* Η συγκρότηση του Κράτους Έκτακτης Ανάγκης στη σύγχρονή του μορφή σημαίνει και την στροφή σε «σκληρότερα» ιδεολογικά υποσύνολα, τα οποία παρεκκλίνουν από την κλασσική κοινοβουλευτική και φιλελεύθερη/ δημοκρατική  ιδεολογία. Από όλες τις πλευρές ακούμε ότι η περίσσεια δημοκρατία  βλάπτει και ότι  ήταν αυτή που μας έφερε ως εδώ.  Η περιφρόνηση προς τα λαϊκά και εργαζόμενα στρώματα και τάξεις και τις ανάγκες τους πάει μαζί με έναν ψοφοδεή εθνικισμό, αλλά και με έναν «ρεαλιστικό» κοσμοπολιτισμό, σαν να περιμένουμε όλοι μας την σωτηρία από τους δανειστές μας. Η λογική ότι η κυριαρχία πρέπει να πηγάζει από την πλειοψηφία προβοκάρεται και λοιδωρείται καθημερινά. Από τα ΜΜΕ προκύπτει ως αυτονόητο ότι η «γραμμή της τρόικας» σχηματίζει τις πλειοψηφίες και δεν οφείλει να υπακούει σε καμία εσωτερική διαφορετική πλειοψηφία. Η συλλογιστική αυτή, σύμφωνα με την οποία η «τρόικα» και τα συμφέροντα των τραπεζών θα έπρεπε να καθορίζουν την πολιτική γραμμή όλων των κομμάτων, είναι μια γραμμή πολιτικά ολοκληρωτική και θυμίζει έντονα την γραμμή του εκφασισμού στην Γερμανία του τέλους του ’20 και των αρχών του ’30. 

* Ακόμη, η ομογενοποίηση της πολιτικής γύρω από τα συμφέροντα του χρηματιστικού κεφαλαίου φέρνει και τον επιθανάτιο ρόγχο του κλασικού κοινοβουλευτισμού. Το κοινοβούλιο από χώρος διαλόγου των εκπροσώπων της άρχουσας τάξης τον 19ο αιώνα και από χώρος ρύθμισης αντικρουόμενων συμφερόντων τον 20ο αιώνα γίνεται τώρα πεδίο επικύρωσης των πιο «σκληρών» επιταγών του κεφαλαίου και μάλιστα με έναν τρόπο που φιμώνει και πετά εκτός κοινοβουλευτικής συναίνεσης όλες τις αντίθετες φωνές (βλ. διαγραφές από το ΠΑΣΟΚ το 2010-2011 κλπ). Παρατηρούμε  ότι ένα τόσο ομοιογενές και αντιδημοκρατικό κοινοβούλιο ουδέποτε λειτούργησε μετά το 1974 στην Ελλάδα παρά μόνο τώρα υπό συνθήκες «έκτακτης ανάγκης». Και ας μην μας πουν ότι και μόνη η λειτουργία του κοινοβουλίου είναι απόδειξη της λειτουργίας της δημοκρατίας. Οι ΗΠΑ επί Μπους Jr, με την κοινωνία φιμωμένη από μια υπεραυταρχική νομοθεσία όπως ο Πατριωτικός Νόμος, ήταν τυπικά ένα δημοκρατικό συνταγματικό  κράτος, ενώ την ίδια στιγμή προβλέπονταν κρατήσεις χωρίς σύλληψη και  έκτακτα στρατοδικεία για τους τρομοκράτες. Αλλά και ο ίδιος ο Μουσολίνι διατήρησε το κοινοβούλιο ως τα τέλη της δεκαετίας του 1920. Τα συμπτώματα είναι σαφή: ο τρόπος που επιβλήθηκε η κυβέρνηση Παπαδήμου και η κυβέρνηση Μόντι από τους γερμανικούς, ευρω-ενωσιακούς και ντόπιους καπιταλιστικούς κύκλους δείχνει καθαρά ότι οι κυβερνήσεις αυτές τύποις απολαμβάνουν της εμπιστοσύνης της Βουλής ενώ στην πραγματικότητα απολαμβάνουν κυρίως της εμπιστοσύνης των χρηματιστικών κεφαλαιακών ομίλων. 

* Η υποχώρηση του κοινοβουλευτισμού θα επιφέρει σε κάθε περίπτωση σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο μια στρατιωτικοποίηση και εμβάθυνση των μεθόδων κρατικής καταστολής. Ήδη οι φήμες για εκπαίδευση  του στρατού προς την μορφή της καταστολής εσωτερικών ταραχών δείχνουν προς αυτήν την κατεύθυνση. Ούτως ή άλλως, θα γίνει μια προσπάθεια να στιγματιστούν ως «ακραίες» ή φιλοτρομοκρατικές οι κοινωνικές αντιστάσεις που θα αναπτυχθούν κατά των λαμβανομένων μέτρων. Αλλά και η επιστράτευση φασιστικών και παρακρατικών στοιχείων μοιάζει να είναι ιδιαίτερα πιθανή. Εδώ δεν μιλάμε για μια ήσσοννα προσαρμογή, αλλά για μια απόπειρα  να μπουν σε βιοπολιτική συνθήκη εξαθλίωσης πλειοψηφικά τμήματα του πληθυσμού και για δεκαετίες με την διάλυση ουσιαστικά και αυτής της σχηματικά οριζόμενης ως «μεσαίας  τάξης». Άρα, ο κοινωνικός αντίκτυπος θα υπάρξει και θα είναι μακροχρόνιος. Κρίσιμο ρόλο θα παίξει η πολιτική γραμμή της Αριστεράς και των συνδικάτων προς μια μετωπική κοινωνικοπολιτική συγκρότηση κατά της επιθετικής γραμμής του κεφαλαίου.

* Αυτό που ακόμη δεν είναι προφανές είναι η τελική  μορφή που θα πάρει η ταξική πάλη των κάτω  και ο κοινωνικός ανταγωνισμός υπό το Κράτος Έκτακτης Ανάγκης. Τόσο οι περυσινές κινητοποιήσεις των «πλατειών» όσο και ακόμη περισσότερο οι ανά χώρους κινητοποιήσεις --η Χαλυβουργική, το ΑΛΤΕΡ,  οι συσπειρώσεις στις 24ωρες απεργίες που κηρύσσει η συνδικαλιστική γραφειοκρατία--, δείχνουν ότι ο αγώνας θα είναι μακροχρόνιος και σκληρός.


 
   
  Οι Anonymous επιτέθηκαν στην ιστοσελίδα του υπουργείου Διακαιοσύνης, δινοντας διωρία δύο εβδομάδων στην ελληνική κυβέρνηση για να απορρίψει την ACTA

Για την ΑCTA


 

Η Ελλάδα είναι μία από τις 22 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υπέγραψαν την εμπορική συμφωνία εναντίον της πειρατείας στο διαδίκτυο, την ACTA (Anti-counterfeiting trade agreement). Η συμφωνία έχει προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις μεταξύ των χρηστών του Διαδικτύου, που την περασμένη εβδομάδα ακύρωσαν τα νομοσχέδια Sopa και Pipa
 

Οι διαπραγματεύσεις για την ACTA γίνονται από το 2008 εν κρυπτώ. Στη συμφωνία  που υπεγράφη την περασμένη Πέμπτη στην Ιαπωνία την Πέμπτη στην Ιαπωνία συμμετέχουν 30 χώρες. Εκτός των 22 της ΕΕ, είχαν υπογράψει νωρίτερα η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Νέα Ζηλανδία, η Σιγκαπούρη και οι ΗΠΑ.
Το τελευταίο βήμα πριν από την τελική επικύρωση της συμφωνίας είναι η έγκριση της από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μετά την άνοιξη.

Η επικύρωση ακολουθεί την παραίτηση του εισηγητή της συμφωνίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, του Γάλλου σοσιαλιστή Καντέρ Αρίφ ο οποίος κατήγγειλε «φάρσα» δηλώνοντας «Θέλω να καταγγείλω με τον πιο έντονο τρόπο το σύνολο της διαδικασίας που οδήγησε στην υπογραφή αυτής της συμφωνίας: τη μη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών, την έλλειψη διαφάνειας από την αρχή των διαπραγματεύσεων και τις διαδοχικές αναβολές υπογραφής του κειμένου».

Τι ακριβώς αφορά η Acta;

Η συνθήκη αυτή αφορά στην ενίσχυση στης διεθνούς συνεργασίας για την καταπολέμηση της πειρατείας. Εκτός από φαρμακευτικά προϊόντα και  είδη πολυτελείας περιλαμβάνει και την καταπολέμηση του παράνομου «κατεβάσματος» αρχείων από το διαδίκτυο όπως μουσική, ταινίες, λογισμικό κ.α.

Αν και πρόκειται για εμπορική συμφωνία, οι επικριτές τονίζουν ότι προβλέπει υπονομεύει συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα.

Η Quadarture du Net, μια οργάνωση για την  ελευθερία στο διαδίκτυο εκτιμά ότι μέσω της ACTA  “οι αστυνομικές επιχειρήσεις (συλλογή αποδεικτικών στοιχείων) και οι κινήσεις της δικαιοσύνης  θα μπορούν να ανατίθενται σε ιδιωτικούς φορείς παρακάμπτοντας τη δικαστική εξουσία και το δικαίωμα στη δίκαιη δίκη».

Έντονη ανησυχία εκφράζεται για το γεγονός πως είναι πιθανόν ιστοσελίδες να εγκαταστήσουν συστήματα για την αυτόματη παρακολούθηση της συμπεριφοράς των χρηστών τους.

Οι Δημοσιογράφοι χωρίς σύνορα με τη σειρά τους επεσήμαναν τους κινδύνους για την ελευθερία της έκφρασης και την αδιαφάνεια που συνοδεύουν τον τρόπο με τον οποίο γίνονται οι διαπραγματεύσεις.

Ακόμη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε μία μελέτη διαπίστωσε ότι τα οφέλη της ACTA για τους πολίτες θα είναι αμελητέα και υπογράμμισε τις πολλές αντιφάσεις μεταξύ της Συνθήκης και το υφιστάμενο κοινοτικό δίκαιο.

Οι Anonymous  σχεδιάζουν κυβερνοεπιθέσεις διαμαρτυρίας, ενώ στην Πολωνία χιλιάδες κόσμου διαδήλωσαν  κατά της συμφωνίας. Μάλιστα, πολλοί διαδηλωτές φόρεσαν  ακόμα και μάσκες  του Guy Fawkes σε ένδειξη διαμαρτυρίας.

ΠΑΤΡΑ: ΟΙ ΑΣΤΕΓΟΙ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΧΡΩΜΑ - ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΚΙΝΗΣΗΣ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ Κ' ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ

Πάτρα, 31-01-2012

Οι μέρες που περνάμε χαρακτηρίζονται από πολικό ψύχος σε όλα τα επίπεδα. Μια κοινωνία που "ξεπαγιάζει" μέσα στη δίνη της κρίσης και της ανέχειας.
Η περιθωριοποίηση ολόκληρων κοινωνικών ομάδων αυξάνεται με φοβερή ταχύτητα. Φτωχοποιούνται καθημερινά άνθρωποι που μέχρι χτές βρίσκονταν σε συνθήκες ασφάλειας και σχετικής ευμάρειας. Σήμερα συναντιούνται στους δρόμους άστεγοι και πεινασμένοι μαζί με τους αλλοδαπούς συνανθρώπους μας που βρέθηκαν στη χώρα μας αναζητώντας κι αυτοί τη δική τους μοίρα. Κοινή η μοίρα για Έλληνες και "ξένους" κάτω από τον ίδιο ουρανό στην κυριολεξία. Πεινάνε και κρυώνουν με τον ίδιο φρικτό τρόπο που κάθε ανθρώπινη ύπαρξη βιώνει μια τέτοια κατάσταση. Η πείνα και το κρύο δεν ξεχωρίζουν εθνότητες και χρώμα. Οι φορείς της πόλης μας όμως εξακολουθούν να το πράττουν. Μπροστά στο δριμύ ψύχος των ημερών και παρά την τραγικότητα της κατάστασης δεν φαίνεται να συγκινούνται και να αναλαμβάνουν τη στοιχειώδη ευθύνη απέναντι σε αυτό τον κόσμο. Ενώ ο Δήμος έλαβε κάποια μέτρα για άστεγους ¨Ελληνες δεν πράττει το ίδιο για τους "άλλους", τους "ξένους".
Πριν λίγες μέρες έχασε τη ζωή του στην πόλη μας ένας νεαρός Αφγανός στην προσπάθειά του να κρατηθεί ζεστός σε κάποιο φορτηγό. Καθημερινά βλέπουμε δίπλα μας δεκάδες πρόσφυγες να προσπαθούν να βρουν γωνιά να απαγγιάσουν και να επιβιώσουν αυτές τις ιδιαίτερα κρύες μέρες.
Είναι προφανές ότι προβλήματα που συνδέονται άμεσα με τις κεντρικές πολιτικές δεν μπορούν να επιλυθούν από την τοπική Διοίκηση. Όμως είναι εξίσου προφανές ότι Περιφέρεια και Δήμος μπορούν να πάρουν στοιχειώδη έκτακτα μέτρα για την πρόσκαιρη έστω ανακούφιση όλων των αστέγων, χωρίς εξαιρέσεις.
Τα παραδείγματα των άλλων δήμων και ιδιαίτερα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης δεν φαίνεται να συγκινούν τους τοπικούς μας άρχοντες. Δεν βρίσκονται σίγουρα σε καλύτερη μοίρα οικονομικά αυτοί οι δήμοι και όμως στέκονται, έστω και στοιχειωδώς, δίπλα σε αυτούς τους ανθρώπους αυτές τις ημέρες χωρίς να διαχωρίζουν χρώματα και φυλές. Ο Δήμος και η Περιφέρεια τι κάνουν; Μήπως είναι καιρός πια να αφήσουν τη στάση του Πόντιου πιλάτου και να προχωρήσουν σε κάποιες ενέργειες;
Καλούμε Δήμο και Περιφέρεια, σήμερα κιόλας, να προβούν σε αντίστοιχες ενέργειες πριν θρηνήσουμε άλλα θύματα. Χώροι υπάρχουν, λύσεις υπάρχουν, αποφάσεις χρειάζονται και στοιχειώδης τόλμη να αντιμετωπιστούν οξυμένα προβλήματα λόγω των καιρικών συνθηκών.
Ο καθένας οφείλει να αναλάβει τις ευθύνες του
ΚΙΝΗΣΗ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΠΑΤΡΑΣ

Τετάρτη 1 Φεβρουαρίου 2012

Τρεις κλούβες και εφτά διμοιρίες ΜΑΤ για εφτά άστεγους, στην Αθήνα του κ. Καμίνη



 

Ο πρώην Συνήγορος του Πολίτη μας εξέπληξε με την ευαισθησία του για μια ακόμα φορά, στέλνοντας πάνοπλους αστυνομικούς να συλλάβουν αστέγους
 
Του Νικόλα Γανιάρη

Τα τελευταία δύο χρόνια οι πιο σκληρές πολιτικές λιτότητας εφαρμόζονται στην ελληνική κοινωνία. Οι εργαζόμενοι/ες και η νεολαία καλείται να πληρώσει με τον πιο σκληρό τρόπο την αναποτελεσματικότητα ενός άδικου συστήματος, υπό το διαρκή φόβο της χρεοκοπίας. Με τα νομοθετήματα της λιτότητας, το μνημόνιο, το μεσοπρόθεσμο και το πολυνομοσχέδιο συντάξεις και μισθοί μειώθηκαν δραματικά, δημόσια περιουσία ιδιωτικοποιήθηκε και τα τελευταία ψήγματα του «κράτους πρόνοιας» περιορίστηκαν στην προσπάθεια προσαρμογής στις ανάγκες της αγοράς.

Αυτή η συνεχόμενη επίθεση στην κοινωνία από την κυβέρνηση του ΠαΣοΚ, και στη συνέχεια της εθνικής ενότητας, έχει ως αποτέλεσμα την ύφεση, τη διαρκή φτωχοποίηση και την κατακόρυφη πτώση του βιοτικού επιπέδου στην Ελλάδα. Οι ίδιες πολιτικές που τροφοδοτούσαν με εκατομμύρια της τράπεζες, για το εθνικό συμφέρον πάντα, τροφοδότησαν και τους δρόμους της Αθήνας με αστέγους. Οι νέο-άστεγοι αυτοί, όπως ονομάστηκαν, δεν είναι εικόνα από το παρελθόν ούτε έχουν βγει μέσα από τις σελίδες του Ντίκενς. Είναι ακριβώς το αποτέλεσμα του διαρκούς πολέμου που έχουν κηρύξει οι κυβερνήσεις στην κοινωνία. Στην Κλαυθμώνος, στην Κουμουνδούρου, στην Κοραή οι άστεγοι είναι εκεί για να μας υπενθυμίζουν την αποτυχία ενός ολόκληρου σχεδίου «διάσωσης», καθώς και τις τραγικές του συνέπειες.

Ενάντια σε αυτόν τον πρωτοφανή κοινωνικό κανιβαλισμό, η «Πρωτοβουλία για τους αστέγους» ξεκίνησε ως προσπάθεια για τη φροντίδα αυτών των ανθρώπων, τουλάχιστον κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ανοίγοντας τις πόρτες του τοπικού γυμναστηρίου και καλύπτοντας τις στοιχειώδεις ανάγκες θέρμανσης και σίτισης. Η «Πρωτοβουλία για τους αστέγους» αποδεικνύει ότι εκεί που το κράτος του εθνικού συμφέροντος αποτυγχάνει, η αλληλεγγύη του απλού κόσμου είναι παρούσα. Φυσικά ο δήμος Αθηναίων, υπό τον προστάτη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Γιώργο Καμίνη έδιωξε τους αστέγους και τους αλληλέγγυους από το γυμναστήριο, εκπλήσσοντας μας με την ευαισθησία του γι’ ακόμη μία φορά.

Το ίδιο σκηνικό επαναλαμβάνεται και στο κέντρο της Αθήνας. Σήμερα, η ίδια πρωτοβουλία, μαζί με φοιτητές και φοιτήτριες από τη Νομική, άνοιξαν το κυλικείο του Πνευματικού Κέντρου (κτίριο άδειο που δε χρησιμοποιείται από κανέναν) για να στεγάσουν όσους οι φρουροί του εθνικού συμφέροντος άφησαν χωρίς σπίτι. Το απόγευμα της ίδιας μέρας ο τέως Συνήγορος του Πολίτη κατέθεσε μήνυση εναντίον της Πρωτοβουλίας και επιστράτευσε τρεις αστυνομικές κλούβες και επτά διμοιρίες Μ.Α.Τ. οι οποίες έδιωξαν τον κόσμο και στη συνέχεια συνέλαβαν επτά αστέγους και τρεις αλληλέγγυους, μεταφέροντας τους στο Α.Τ. Εξαρχείων.

Οι επιχειρήσεις αυτές της αστυνομίας μας δείχνουν με τον καλύτερο τρόπο ότι ο μόνος δρόμος που μπορεί πια να ακολουθήσει η κυβέρνηση της εθνικής ενότητας είναι αυτός του κράτους έκτακτης ανάγκης. Μετά την ανηλεή επίθεση στα δικαιώματα της κοινωνίας, αφού έστειλε μαζικά ανθρώπους στο δρόμο, αφού αφαίμαξε εργαζόμενους και νέους τροφοδοτώντας τις τράπεζες ήρθε η ώρα της καταστολής. Τα μέτρα πρέπει να περιφρουρηθούν από πάνοπλες διμοιρίες, ώστε κανείς να μη μπορεί να τα αμφισβητήσει. Ταυτόχρονα, οποιαδήποτε εστία αντίστασης πρέπει να καμφθεί.

Γι’ αυτό και η αστυνομία επιστράτευσε το σύνολο των δυνάμεων που διατηρεί στο κέντρο της Αθήνας. Γιατί πέρα από το υλικό αποτέλεσμα της καταστολής, πέρα από τις συλλήψεις και την απομάκρυνση του κόσμου, πρέπει να εντυπωθεί στις συνειδήσεις των ανθρώπων το αίσθημα της πειθαρχίας. Πρέπει η ίδια η καταστολή να γίνει ένα θέαμα που θα προκαλεί το φόβο και την υποταγή. Άρα πρέπει επτά διμοιρίες να συλλάβουν επτά αστέγους (αυτούς τους ειδεχθείς και τόσο επικίνδυνους εγκληματίες), να τους περιφέρουν στη Σόλωνος και στη συνέχεια να τους μεταφέρουν στο τμήμα.

Η επιχείρηση αυτή όμως αποκαλύπτει και την πραγματική ιδιότητα του δημάρχου Γιώργου Καμίνη. Εκλεγμένος με ευρεία πλειοψηφία, χαιρετίστηκε ως ο άνθρωπος που τερμάτισε την ηγεμονία της δεξιάς στο Δήμο. Ήταν εκείνος που χάρη στη λαμπρή σταδιοδρομία του, το μεταπτυχιακό του, το έργο του ως Συνηγόρου του Πολίτη θα έκανε την Αθήνα μία πιο ανθρώπινη πόλη. Στις δικές του μέρες όμως εξετάζονται σχέδια για την μείωση των διαδηλώσεων στο κέντρο, συλλαμβάνονται τοξικοεξαρτημένοι, καθημερινά γίνονται επιχειρήσεις της αστυνομίας στο κέντρο ενάντια σε μικροπωλητές και μετανάστες, παραβιάζεται το άσυλο των κεντρικών σχολών, απολύονται από το δήμο συμβασιούχοι, καταδικάζεται η απεργία των 300 μεταναστών. Και τώρα διώχνονται άνθρωποι, τους οποίους έχει οδηγήσει στους δρόμους η πολιτική της πλειοψηφίας που στηρίζει και τον κ. Καμίνη.

Πλέον μπορούμε να το πούμε με ασφάλεια: ο κ. Καμίνης δεν σηματοδοτεί τίποτα περισσότερο από την προσπάθεια μερίδας του αστικού πολιτικού προσωπικού να φτιάξει τη συναίνεση μέσα στην ελληνική κοινωνία. Είναι μία ακόμη προσπάθεια να αναδειχτούν εκείνες οι προσωπικότητες που ίσως μπορέσουν να καλλιεργήσουν ένα αίσθημα εμπιστοσύνης απέναντι σε πολιτικούς χώρους που καταρρέουν, εξαιτίας των καταστροφικών πολιτικών που εφαρμόζουν στη χώρα. Όμως, ό,τι συμβαίνει στην Ελλάδα, και κυρίως ό,τι συμβαίνει στο κέντρο στη Αθήνας, έχει και την ανοχή και τη στήριξη ενός δημάρχου που μάλλον δεν είναι ο υπερασπιστής των δικαιωμάτων που πολλοί πιστεύουν. Αντίθετα μάλιστα αποδεικνύεται ο χειρότερος εχθρός τους…

Για την αστυνομική επέμβαση και τη σύλληψη των αστέγων